İsraf Nedir? Geleneksel Türk Mutfağından 5 İsrafsız Tarif

31
blank

İsraf nedir sorusunun yanıtını herkesin öğrenmesini sağlamak; ülkemizde sürdürülebilir bir yiyecek kültürü oluşturmak ve bu kültürün dünya çapında yayılmasına destek olabilmek adına öncelikli olarak yapılması gerekenler arasında yer alıyor. Çünkü, tüketim çılgınlığının giderek artması ve gıda israfını ürkütücü boyutlara taşıyarak küresel bir tehdit haline getirmesi, günümüzün en çarpıcı gerçeklerinden birini oluşturuyor.

Bugün, dünya gündeminin en önemli konularından birini oluşturan yiyecek israfının büyük çoğunluğu evlerimizde yapılıyor. Yaşanan bu durum ise israf konusunda bireysel farkındalık ve toplumsal bilinç oluşturacak çalışmalara duyulan ihtiyacı gözler önüne seriyor.

blank

Bu anlamda 5 danışman ve 14 şefin katkıları ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde hazırlanan Asırlık Tariflerle Türk Mutfağı kitabının geleneksel Türk mutfağının israfa yer vermeyen reçetelerle dolu olduğunu kanıtlayan en önemli eserlerden biri olduğunun altını çizmekte fayda var.

Türk mutfak kültürünü dünyaya tanıtacak eşsiz kaynaklardan biri olmasının yanı sıra pek çok farklı kültürle etkileşim halinde olmuş Anadolu mutfağına ait yemeklerin, israfsız bir şekilde nasıl hazırlanabileceğine dair bilgilerin de yer aldığı kitap, evlerde gıda israfını engellemeye yardımcı olacak önemli tariflere de ışık tutuyor.

Peki geleneksel Türk mutfağından yiyeceklerinizi israf etmeden hazırlayabileceğiniz tarifler neler olabilir? Bu yazımızda sizler için öncelikle israf nedir sorusunu yanıtlıyor, ardından da mutfakta harikalar yaratmanıza yardımcı olabilecek tariflere yer veriyoruz.

Çağımızın En Önemli Sorunu: İsraf Nedir?

blank

Küresel iklim mücadelesinin her geçen gün daha büyük bir problem haline geldiği, global bir açlık ve susuzluk krizinin yaşandığı ve atmosfer kökenli afetlerin giderek sıklaştığı çağımızda insanoğlunun geleceğini tehdit eden sorunlardan biri de israf. Peki israf nedir?

Yakın gelecekte çok büyük küresel problemlere kapı aralayacağından artık şüphe duyulmayan israf kavramını, çeşitli nedenlere bağlı olarak yapılan gereksiz harcamalar olarak tanımlamak mümkün. İnsanoğlu tarafından bugün, yaşamın neredeyse her alanında yapılan bu savurganlığın öncelikli olarak evlerimizde başladığının da altını tekrar çizmekte fayda var.

blank

Büyük çoğunluğunu yemek artıklarının oluşturduğu evsel atıkların kontrolsüz artışını, israfın en belirgin örneği olarak göstermek, zannediyoruz ki yanlış olmayacaktır. Bu yüzden de gıda ve su tasarrufuna önem vererek üzerinize düşen görevi yerine getirmek, israfın önlenmesi noktasında atacağınız en önemli adımlardan biri olacaktır.

Geleneksel Türk mutfağının zengin menü çeşitliliği içerisinde, hem glütensiz beslenmeye dikkat edenler için hem sebze tüketimine ağırlık verenler için hem de hayvansal gıdalar tüketmeyi tercih edenler için çok yönlü alternatifler bulunması ise israfsız ve sağlıklı yaşamın Türk toplumu için zannedildiği kadar da zor olmadığını gözler önüne seriyor.

blank

Son dönemde bu konuya dair toplumsal bir farkındalık oluşturabilmek adına pek çok projenin hayata geçirildiği biliniyor. Daha önce de belirtmiş olduğumuz üzere, bu konuya dair yapılan çalışmalardan bir tanesi de Asırlık Tariflerle Türk Mutfağı Kitabı.

Sıfır atık konusunda önemli çalışmaların içerisinde yer alan Emine Erdoğan Türk mutfağı kitabı ile ilgili heyecanını, kitabın tanıtım programında Bu güzide eserin hazırlanmasında emeği geçen herkese, projeyi yürüten Kültür ve Turizm Bakanlığımıza, destek veren Türkiye Turizm ve Tanıtım Geliştirme Ajansı’na teşekkür ediyorum. İnşallah bu kitap dünyanın önemli kütüphanelerinde, gastronomi raflarında yer alacağı gibi kültürel diplomasi alanında da yeni bir köprü olacaktır.” sözleri ile dile getirmişti.

Emine Erdoğan, atıksız tariflerle kültür kodlarımızı da içinde barındıracak bu kitabın ilk olarak “Asırlık Tariflerle Türk Mutfağı” ismi ile Türkçe, Turkish Cuisine With Timeless Recipes adıyla da İngilizce olarak yayınlanacağını belirtirken yakın zamanda İspanyolca, Arapça ve daha pek çok dilde çevirilerinin yapılacağını vurgulamıştı.

blank

Asırlık Tariflerle Türk Mutfağı kitabında, geleneksel Türk mutfağının atıksız ve sürdürülebilir tariflerle dolu bir mutfak olduğuna dikkat çekiliyor. Bu anlamda Asırlık Tariflerle Türk Mutfağı kitabı ve bugüne dek yapılan diğer çalışmalar geleneksel Türk mutfağının lezzetli ve sağlıklı olmasının yanı sıra çevre dostu olduğunu da gözler önüne seriyor.

Peki birçok iklime ev sahipliği yapan Anadolu topraklarından çıkarak gelenekselleşen Türk mutfağı yemekleri içerisinden tek bir lokmayı dahi israf etmeden hazırlayabileceğiniz tarifler hangileri olabilir?

İsraf nedir sorusunu yanıtladıktan sonra yazımızın devamında gıda tasarrufuna önem verenler için kritik bir konu olan israfsız geleneksel Türk yemeklerinden örnekler sıralayacağız.

Geleneksel Türk Mutfağının İsrafsız Tarifleri

blank

Bundan çok da uzak olmayan bir geçmişte Anadolu mutfağında, sıfır atık kültürünün hakim olduğunu; meyve ve sebze kabuklarının değerlendirilerek yeni bir yemeğe dönüştürüldüğünü biliyoruz.

Artan tüketim çılgınlığı ile unutulan bu kültürü yeniden evinize ve sofralarınıza taşımaya ne dersiniz? İşte Türk mutfağından hem çok lezzetli hem de israfsız tarifler!

1. Bayat Ekmek Köftesi

blank

Dünyada en çok israf edilen gıda türlerinden biri de ekmek. Bayat ekmek köftesi ise evde bayatlayan ekmeklerinizi değerlendirebileceğiniz harika bir tarif. Özellikle çocukların çok seveceği bu tarife, vejetaryen beslenme stilini benimseyenlerin de bayılacağından şüphemiz yok.

Malzemeler:

1 adet bayat ekmek
2 adet rendelenmiş sarımsak
2 adet yumurta
2 su bardağı rendelenmiş kaşar peyniri
Tuz
Kimyon
Karabiber
Pul biber
Nane
Dereotu
Yapılışı:
1. Bayatlamış ekmekleri su veya süt ile ıslatarak yumuşamalarını sağlayın.
2. Ekmeklerin suyunu süzdükten sonra diğer malzemelerle birlikte geniş bir kaba ilave edin ve malzemelerin tümü karışıncaya dek yoğurun. Eğer kıvamı çok sulu olduysa kademeli olarak galeta unu ekleyerek katılaşmasını sağlayabilirsiniz.
3. Karışımdan aldığınız ceviz büyüklüğündeki parçaları köfte şeklini alacak şekilde yuvarlayın.
4. Köfteyi tavada kızarttıktan sonra üzerini kağıt havlu ile örterek fazla yağını bırakmasını bekleyin. Afiyet olsun…

2. Artan Pilavdan Yoğurt Çorbası

blank

Şimdi de bir önceki günden kalan pirinç pilavını çöpe atmak yerine değerlendirebileceğiniz güzel bir tarif ile karşınızdayız. Bu tarifi dilerseniz yayla çorbası olarak da hazırlayabilir, kalan pirinci onun içerisine ilave edebilirsiniz.

Malzemeler:

1 adet yumurta
Bir önceki günden kalan pirinç pilavı
1 tatlı kaşığı un
5 tatlı kaşığı yoğurt
5 bardak tavuk suyu
1 çay kaşığı tuz

Hazırlanışı:

1. Sırasıyla unu, yumurtayı ve yoğurdu geniş bir tencereye ilave ettikten sonra ocağın altını açın ve homojen bir karışım elde edene dek iyice çırpın.
2. Çorbayı çırpmaya devam ederken üzerine yavaş yavaş tavuk suyunu dökün ve kaynatmaya devam edin.
3. Pilavı da tencerenin içerisine ekledikten sonra kaynayıncaya kadar pişirmeye devam edebilirsiniz.
4. Çorba piştikten sonra ocaktan alabilir, üzerine tuz ilave edip afiyetle yiyebilirsiniz.

3. Yoğurtlu Kabak İçi

blank

İsraf nedir sorusunun yanıtını idrak edenlerin ve mutfakta israfa son vermek isteyenlerin seveceğini düşündüğümüz bir başka tarif de yoğurtlu kabak içi. Türk mutfağının en sevilen yemeklerinden biri olan kabak dolması yapımında kullandığınız kabak içlerini çöpe atmak yerine, ara öğünlerde tüketebileceğiniz harika bir lezzete dönüştürebilirsiniz

Malzemeler:

Artan kabak içleri
1 yemek kaşığı zeytinyağı
1 diş sarımsak
8 yemek kaşığı yoğurt
1 büyük domates
Yarım yemek kaşığı biber salçası
Kırmızı toz biber
Kekik
Karabiber
Tuz

Yapılışı:

1. Dolma hazırlamak üzere kullanmış olduğunuz kabakların içini bir bıçak yardımıyla doğradıktan sonra üzerine zeytinyağı eklediğiniz tavada kızartın.
2. Kabakların suyunu bırakması ile birlikte ocağın altını kısıp sularını çekmesini bekleyin ve ardından doğranmış domatesi, tuzu ve baharatları da tavaya ilave ederek pişirmeyi sürdürün.
3. Tavanın içerisindeki tüm malzemelerin pişmesi ile birlikte ocağın altını kapatıp dinlenmesi için yarım saat kadar bekletin.
4. Son olarak rendelenmiş sarımsağı yoğurtla karıştırın ve tavada pişirdiğiniz kabak içlerinin üzerinde gezdirin.

4. Ekonomik Bulgur Pilavı Tarifi

blank

Bulgur pilavına bir önceki günden kalan yeşil mercimekler ile ayrı bir lezzet katabileceğinizi biliyor muydunuz? Mutfağınızda bu tarifi deneyerek hiç atık olmaksızın nasıl harikalar yaratabileceğinize kendiniz de şahit olabileceksiniz.

Malzemeler:

Artan mercimek yemeği
2 bardak bulgur
2 orta boy domates
1 adet kuru soğan
4 bardak su
1’er tatlı kaşığı tuz ve pul biber
1 çay kaşığı karabiber
1’er yemek kaşığı salça ve tereyağı
3 adet sivri biber

Yapılışı:

1. İlk olarak bir süzgeç yardımıyla artan mercimek yemeğinin suyunu süzün ve bir kenara alın.
2. Pilavlık bulguru da yıkadıktan sonra bir süre bekletin ve bu esnada soğanı, biberleri ve domatesleri küp küp doğrayın.
3. Tereyağını genişçe bir tencereye aldıktan sonra üzerine soğanları da ilave ederek kavurun.
4. Soğanlar pembeleştikten sonra içerisine salçayı ve domatesleri de ilave edin; üzerine bulgurları ekleyin.
5. Isıttığınız sıcak suyu, mercimeklerden kalan su ile birlikte tencerenin içerisine dökün.
6. Son olarak tuzu ve malzeme listesindeki baharatları da tencereye ilave ettikten sonra karıştırın; suyunu çekene kadar pişirmeye devam edin. Afiyet olsun!

5. Pancar Sapı Turşusu

blank

Mutfakta pancar ile hazırladığımız tariflerde çoğu zaman pancarın saplarını atarak atık oluşturuyoruz. Oysa ki pancar sapları ile hem atıksız, hem israfsız hem de mide ve bağırsak sağlığına çok iyi gelen bir turşu hazırlayabilirsiniz.

Malzemeler:

Yarım kilogram pancar sapı
1 çay bardağı sirke
Yarım baş sarımsak
1 yemek kaşığı tuz
Yarım limon suyu

Yapılışı:

1. Pancarların saplarını bol suda yıkadıktan sonra, kaynamış su bulunan tencerenin içerisine atın ve üzerine limon suyu ilave ederek bir süre haşlayın.
2. Saplar yumuşadıktan sonra tencerenin içinden sapları alın ve soğuk suda yıkayın.
3. Bir sonraki adımda ise pancar saplarını turşu yapacağınız kavanozun içerisine atın ve üzerine sarımsakları ilave edin.
4. Son olarak tuzu ve sirkeyi karıştırdıktan sonra onları da kavanozun içine ekleyin, üzerine kaynattıktan sonra soğuttuğunuz suyu ilave edin.
5. Turşuyu bozulmadan muhafaza edebileceğiniz serin bir yerde yaklaşık bir ay boyunca beklettikten sonra afiyetle en sevdiğiniz yemeklerin yanında tüketebilirsiniz.

blankYazımızda israf nedir sorusunu yanıtlayarak mutfaklarınızda israfa yer vermeden pişirebileceğiniz sağlıklı ve lezzetli tariflere yer verdik. Buna benzer tariflerin çok daha fazlasını ise içerisindeki 200’den fazla tarifle ön plana çıkan ve Emine Erdoğan Hanımefendi himayesinde hazırlanan Asırlık Tariflerle Türk Mutfağı kitabında bulabileceğinizin tekrar altını çizelim.

5000+ ABONE ARASINA KATILIN

Bültenimize Abone Olun, Birbirinden Güzel Yazıları Kaçırmayın!

Abone Olduğunuz için Teşekkür Ederiz.

Bir hata meydana geldi.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz